خسارات نظامی ایران در جنگ؛ تخریب بخشی از توان، بقای بخشهای کلیدی
وقتی هزینۀ مصرفشده آمریکا و اسرائیل را کنار ارزیابیهای اطلاعاتی منتشرشده در رسانههای آمریکایی میگذاریم، تصویر روشنتر میشود: حملات سنگین بودند، اما فلجکننده نبودند.
بر اساس آخرین ارزیابیهای محرمانه مرتبط با سیا که واشنگتنپست گزارش کرده (1)، ایران هنوز حدود ۷۰ تا ۷۵ درصد پرتابگرهای موشکی متحرک خود را در سراسر کشور در اختیار دارد. این عدد مهم است، چون پرتابگرهای متحرک از سختترین بخشهای توان موشکی ایران برای شناسایی و انهدام کامل هستند.
در همین چارچوب، نیویورکتایمز (2) بر اساس ارزیابیهای جدیدتر مرتبط با سیا گزارش داده که ایران حدود ۷۰ درصد ذخیره موشکی پیش از جنگ خود را حفظ کرده است. یعنی با وجود حملات گسترده، ستون اصلی توان موشکی ایران نه نابود شده و نه به سطح بیاثر رسیده است.
نیویورکتایمز (3) همچنین گزارش کرده که ایران دسترسی عملیاتی به ۳۰ مورد از ۳۳ سایت موشکی در امتداد تنگه هرمز را دوباره برقرار کرده و تنها سه سایت کاملاً غیرقابل دسترس ماندهاند. علاوه بر این، ایران در سراسر کشور دوباره به حدود ۹۰ درصد تأسیسات زیرزمینی ذخیره و پرتاب موشک دسترسی پیدا کرده است؛ تأسیساتی که اکنون تا حدی یا بهطور کامل عملیاتی تلقی میشوند.
این البته به معنای بیاثر بودن حملات نیست. رویترز (4) به نقل از سنتکام گزارش داده که بیش از ۶۶ درصد از تأسیسات تولید موشک، پهپاد و تجهیزات دریایی ایران و همچنین کشتیسازیهای آن آسیب دیده یا نابود شدهاند. اما گزارشهای بعدی میگویند ایران بخشی از تأسیسات تولید موشک را تعمیر کرده، انبارهای ذخیرهسازی را دوباره باز کرده و مونتاژ موشکها را از سر گرفته است. در حوزۀ پهپادی نیز، رویترز (5) به نقل از یک منبع گزارش داده که تنها نابودی حدود یکسوم پهپادهای ایران قابل تأیید بوده است.
در حوزۀ دریایی هم باید تفکیک کرد. CBS گزارش داده (6) که «بخش زیادی» از نیروی دریایی متعارف ایران نابود شده است. رویترز (7) نیز به نقل از سنتکام از غرق شدن ۹۲ درصد شناورهای بزرگ نیروی دریایی ایران خبر داده است. اما در عین حال، مقامها گفتهاند حدود ۶۰ درصد از بازوی دریایی سپاه، از جمله قایقهای تندرو، باقی مانده است؛ همان بخشی که برای جنگ نامتقارن در خلیج فارس اهمیت دارد.
در مورد نیروی هوایی نیز CBS به نقل از مقامها گزارش داده (8) که حدود دو سوم نیروی هوایی ایران همچنان عملیاتی است. این یعنی حتی در حوزهای که ایران نسبت به آمریکا و اسرائیل آسیبپذیرتر است، چیزی حتی نزدیک نابودی هم اتفاق نیفتاده است.
حتی در موضوع هستهای هم اطلاعات آمریکا از جنگ اخیر (9) تنها آسیب جدید محدودی به جدول زمانی هستهای ایران نشان میدهد. برآوردها عمدتاً بدون تغییر باقی مانده و همچنان حدود ۹ ماه تا یک سال برای ساخت یک سلاح هستهای، در صورت تصمیم رهبران ایران، تخمین زده میشود.
بنابراین تصویر واقعی این است که ایران ضربه خورده، اما بخش مهمی از ظرفیت موشکی، زیرزمینی، پهپادی، دریایی و هوایی خود را حفظ نموده یا بازیابی کرده است.
نتیجۀ مهمتر این است که آمریکا و اسرائیل برای تخریب بخشی از ظرفیت نظامی ایران، مقدار عظیمی از مهمات کمیاب، گران و زمانبر مصرف کردند؛
چنین وضعیتی معمولاً پایان محاسبه نیست؛ آغاز محاسبۀ جدید است. پرسش بعدی این است: چرا با وجود این فرسایش و هزینۀ بالا، خطر حملۀ جدید هنوز جدی است؟
🔻به کانال شمس الدین شریعتی در تلگرام بپیوندید.
https://t.me/Shamsoddin_Shariati
وبسایت شمس الدین شریعتی
www.shamspolitics.com
منابع:
1- https://www.washingtonpost.com/national-security/2026/05/07/cia-intelligence-iran-trump-blockade-missiles/
2- https://www.irishtimes.com/world/middle-east/2026/05/13/us-intelligence-shows-iran-retains-substantial-missile-capabilities/
3- https://www.irishtimes.com/world/middle-east/2026/05/13/us-intelligence-shows-iran-retains-substantial-missile-capabilities/
4- https://www.reuters.com/world/middle-east/us-can-only-confirm-about-third-irans-missile-arsenal-destroyed-sources-say-2026-03-27/
5- https://www.reuters.com/world/middle-east/us-can-only-confirm-about-third-irans-missile-arsenal-destroyed-sources-say-2026-03-27/
6- https://www.cbsnews.com/news/iran-more-capable-than-trump-admin-publicly-acknowledging/
7- https://www.reuters.com/world/middle-east/us-can-only-confirm-about-third-irans-missile-arsenal-destroyed-sources-say-2026-03-27/
8- https://www.cbsnews.com/news/iran-more-capable-than-trump-admin-publicly-acknowledging/
9- https://www.reuters.com/world/middle-east/us-intelligence-indicates-limited-new-damage-irans-nuclear-program-sources-say-2026-05-04/