English Version
دو انتخابات و یک پنجرۀ خطر؛ جنگ در پاییز چه مسیری می‌گیرد؟
پاییز پیش رو برای واشنگتن و تل‌آویو یک معنای واحد ندارد. ترامپ تا پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا انگیزۀ بیشتری برای مهار قیمت انرژی و جلوگیری از گسترش جنگ دارد. اما نتانیاهو ممکن است درست به دلیل انتخابات اسرائیل، به نمایش قدرت و تشدید تنش نیاز پیدا کند. پنجرۀ اصلی خطر اما پس از انتخابات گشوده می‌شود؛ زمانی که با از میان رفتن ترمزهای انتخاباتیِ آمریکا، احتمال هم‌جهتی دوبارۀ واشنگتن و تل‌آویو برای تشدید فشار بر ایران بیشتر خواهد شد.
اسرائیلی‌ها در ۵ آبان ۱۴۰۵ پای صندوق رأی می‌روند و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۱۲ آبان ۱۴۰۵ برگزار می‌شود. این دو انتخابات که در فاصلۀ یک هفته از یکدیگر برگزار می‌شود، می‌توانند انگیزه‌ها و محدودیت‌های سیاسی بازیگران اصلی جنگ را تغییر دهند.
♦️واشنگتن؛ ترمزی با تاریخ انقضا
برای ترامپ، جنگ فقط مسئله‌ای امنیتی نیست؛ ادامۀ آن مستقیماً با قیمت بنزین، هزینۀ زندگی و نتیجۀ انتخابات پیوند دارد. به همین دلیل، کاخ سفید تا پیش از انتخابات انگیزۀ بیشتری دارد از گسترش مهارنشدۀ جنگ جلوگیری کند. ترامپ ممکن است تهدید کند، فشار بیاورد یا حتی به عملیاتی محدود متوسل شود؛ اما جنگی که قیمت انرژی را افزایش دهد و تصویرِ بحرانی خارج از کنترل ایجاد کند، برای او پرمخاطره است.
این ترمز پس از ۱۲ آبان از میان می‌رود. حتی اگر دموکرات‌ها انتخابات را ببرند، پیروزی آن‌ها فوراً موازنۀ قدرت در واشنگتن را تغییر نمی‌دهد. کنگرۀ جدید از ۱۳ دی ۱۴۰۵ آغاز به کار می‌کند. بنابراین میان انتخابات و استقرار کنگرۀ تازه نزدیک به دو ماه فاصله وجود دارد؛ دوره‌ای که فشار انتخاباتی پایان یافته، اما محدودیت‌های احتمالی کنگرۀ جدید هنوز فعال نشده است. ترامپ در این فاصله تقریبا بدون نگرانیِ فوری از واکنش رأی‌دهندگان، آزادی عمل بیشتری خواهد داشت.
حتی پس از آغاز به کار کنگرۀ جدید نیز توقف جنگ آسان نیست. کنگره می‌تواند قطعنامۀ اختیارات جنگی را تصویب کند و خواستار پایان عملیات شود، اما ترامپ نیز می‌تواند آن را وتو کند. عبور از وتوی رئیس‌جمهور به دوسوم آرای هر دو مجلس نیاز دارد؛ اجماعی که حتی در صورت پیروزی چشمگیر دموکرات‌ها نیز بعید است. اهرم جدی‌تر کنگره اما بودجه است. نمایندگان می‌توانند تأمین مالی عملیات تازه را محدود یا ممنوع کنند، اما این ابزار فوری عمل نمی‌کند و دولت ممکن است مدتی از اعتبارات قبلی یا اختیارات انتقال منابع استفاده کند.
بنابراین تصور اینکه پیروزی دموکرات‌ها بلافاصله دست ترامپ را می‌بندد، خوش‌بینانه است. انتخابات می‌تواند فضای سیاسی را علیه جنگ تغییر دهد، اما تبدیل این تغییر به محدودیت عملی زمان می‌برد. همین تأخیر می‌تواند برای افزایش فشار یا انجام حملات تازه با هدف تقویت موقعیت واشنگتن در مذاکرات کافی باشد.
♦️اسرائیل؛ رقابت میان تندروها و تندروترها
در اسرائیل، انتخابات رقابتی میان جنگ و صلح نیست. بخش اصلی رقابت درون طیفی جریان دارد که ایران را تهدیدی راهبردی می‌داند و دربارۀ ضرورت مقابله با آن اختلاف بنیادی ندارد.
نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند احزاب مخالف نتانیاهو در مجموع از ائتلاف کنونی او پیش افتاده‌اند. اما مسئله این است که این احزاب مخالف چه دیدگاهی دربارۀ جنگ دارند. گادی آیزنکوت، یکی از مهم‌ترین رقبای نتانیاهو، او را نه به جنگ‌طلبی، بلکه به عقب‌نشینی در برابر فشار آمریکا متهم می‌کند. انتقاد او این است که نتانیاهو در لبنان و در تقابل با ایران به اندازۀ کافی قاطع نبوده است. آویگدور لیبرمن نیز هر توافقی را که حکومت ایران را حفظ کند و منابع اقتصادی تازه‌ای در اختیار آن بگذارد، خطری جدی برای اسرائیل می‌داند.
بنابراین شکست نتانیاهو به معنای روی کار آمدن دولتی سرسخت‌تر در برابر ایران است. اگر نتانیاهو پیروز شود نیز برای تشکیل دولت احتمالاً بیش از پیش به احزاب راست مذهبی و ملی‌گرای افراطی وابسته خواهد بود؛ احزابی که اکنون از حمایت بیشتری برخوردارند. افزایش سهم آن‌ها در ائتلاف، توانشان را برای سوق‌دادن دولت به سیاست‌های تهاجمی‌تر افزایش می‌دهد.
بنابراین رقابت اصلی در اسرائیل بر سر لزوم تقابل با ایران نیست؛ مسئله این است که چه کسی می‌تواند این تقابل را سخت‌گیرانه‌تر، مؤثرتر و با حمایت بیشتر آمریکا پیش ببرد.
♦️پیش از برگزاری این انتخابات‌ها نیز خطر اقدام نظامی وجود دارد. نتانیاهو و ترامپ هر دو به یک دستاورد قابل‌نمایش نیاز دارند؛ اما هزینۀ انتخاباتیِ جنگ گسترده برای ترامپ، احتمال را بیشتر به سمت حملات محدود سوق می‌دهد تا درگیری تمام‌عیار. پس از انتخابات، این محاسبه تغییر می‌کند: ترمز انتخاباتی ترامپ ضعیف‌تر می‌شود و احتمال هم‌جهتی دوبارۀ آمریکا و اسرائیل برای تشدید فشار بر ایران افزایش می‌یابد.